ഗാന്ധിനഗർ: പ്രഭാസ് പത്താനിലെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള 'പിർ അഹമ്മദ് ഷാ ദർഗ' സോമനാഥ് കോറിഡോർ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പൊളിച്ചുനീക്കിയ നടപടിക്കെതിരെ ഗിർ സോമനാഥിൽ നിന്നുള്ള എട്ടുപേർ സമർപ്പിച്ച ഹർജികളിൽ ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി വിശദമായ വാദം കേട്ടു. 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കവാടവും സുൽത്താൻ അഹമ്മദ് ഷായുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 1543-ലെ പേർഷ്യൻ ലിഖിതവുമടക്കമുള്ള ചരിത്ര നിർമ്മിതികൾ നിയമപരമായ ചട്ടങ്ങൾ ലംഘിച്ചാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് പുലർച്ചെ മൂന്ന് മണിക്ക് പൊളിച്ചുമാറ്റിയതെന്ന് ഹർജിക്കാർ കോടതിയെ ബോധിപ്പിച്ചു.

വഖഫ് ആസ്തികൾ, ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ, സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച നിയമാവലികൾ കാറ്റിൽപ്പറത്തിയാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രവർത്തിച്ചതെന്ന് ഹർജിക്കാർക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ആനന്ദ് യാഗ്‌നിക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 1904-ലെ നിയമപ്രകാരം ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (എഎസ്ഐ) സംരക്ഷിതമായി പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രദേശമാണിതെന്നും, അനുമതിയില്ലാതെയുള്ള പൊളിക്കലിൽ ജില്ലാ കളക്ടർക്ക് എഎസ്ഐ നോട്ടീസ് അയച്ചിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. എല്ലാ ട്രസ്റ്റിമാരുടെയും അഭിപ്രായം തേടാതെ മുൻകൈയെടുത്ത മുത്തവല്ലിയുടെ നിയമനത്തെയും, ദർഗ പൊളിക്കുന്നതിന് തലേദിവസം (ഓഗസ്റ്റ് 18) സംസ്ഥാന വഖഫ് ബോർഡ് ഭൂമി കൈമാറ്റത്തിന് നൽകിയ ധൃതിപിടിച്ച അനുമതിയെയും ഹർജിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

പൊളിച്ചുമാറ്റലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകളൊന്നും കളക്ടറേറ്റിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സെപ്റ്റംബർ 8-ന് പുരാവസ്തു വകുപ്പ് വ്യക്തമാക്കിയ കാര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ ഹർജിക്കാർ, പദ്ധതിക്കായി മുൻ ട്രസ്റ്റി സലിംഷ ദദാഷയുടെ കുടുംബത്തിന് മേൽ സമ്മർദ്ദമുണ്ടായെന്നും സുതാര്യമായ അന്വേഷണം അനിവാര്യമാണെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. 2024 സെപ്റ്റംബറിൽ 102 ഏക്കർ സർക്കാർ ഭൂമി ഒഴിപ്പിക്കാനെന്ന പേരിൽ ഹാജി മംഗ്രോൾ, പീർ സിലാർ ഷാ, ഗരീബ് ഷാ, ജാഫർ മുസഫർ എന്നീ ദർഗകളും 47 വീടുകളും ഇതേ മേഖലയിൽ പൊളിച്ചുനീക്കിയിരുന്നു; 1924-ലെ ജുനഗഡ് സ്റ്റേറ്റ് റവന്യൂ രേഖകളിൽ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു ഇതിൽ ഹാജി മംഗ്രോൾ ഷാ ദർഗ. 2013 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് രൂപീകരിച്ച ഗിർ സോമനാഥ് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രവികസനത്തിനായി 'പ്രസാദ്' പദ്ധതി പ്രകാരം 262 കോടി രൂപ കേന്ദ്രത്തോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ആദ്യഘട്ടത്തിന് 102 കോടി വകയിരുത്തുകയും ചെയ്തിരിക്കെ, കോറിഡോറിന്റെ മറവിൽ ക്ഷേത്രപരിസരത്തെ ദർഗകൾ മനഃപൂർവ്വം നീക്കം ചെയ്യുകയാണെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ ആക്ഷേപം.