ന്യൂഡൽഹി: 'ഡിജിറ്റൽ അറസ്റ്റ്' അടക്കമുള്ള ഓൺലൈൻ തട്ടിപ്പുകൾക്ക് ഇരയാകുന്നവരുടെ നഷ്ടങ്ങൾക്ക് ബാങ്കുകൾക്കും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ബാങ്കുകളുടെ ഭാഗത്ത് ജാഗ്രതക്കുറവുണ്ടായതായി തെളിഞ്ഞാൽ തട്ടിപ്പിനിരയായവർക്ക് നഷ്ടമായ പണം തിരികെ നൽകാൻ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ബാധ്യസ്ഥരാണെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹർജി പരിഗണിക്കവെ, അടുത്ത തവണ കേസ് പരിഗണിക്കുന്നതിന് മുൻപായി അംഗീകൃത ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഹാജരാക്കാൻ റിസർവ് ബാങ്കിനോട് (ആർബിഐ) കോടതി ഉത്തരവിട്ടു; ഓരോ ബാങ്കിനെയും കക്ഷിയാക്കാതെ തന്നെ എല്ലാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ പൊതുമാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ കോടതി പുറപ്പെടുവിക്കും.
ഉപഭോക്താക്കളുടെ പതിവ് ഇടപാടുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ നീക്കങ്ങൾ തടഞ്ഞുവെക്കുക, ഓട്ടോമേറ്റഡ് സംവിധാനം വഴി സംശയാസ്പദമായ ഇടപാടുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക, നേരിട്ടുള്ള ആധികാരികത പരിശോധന ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവ ബാങ്കുകൾ കർശനമായി പാലിക്കണം. സാധാരണയായി 10,000 അല്ലെങ്കിൽ 20,000 രൂപ മാത്രം പിൻവലിക്കുന്ന അക്കൗണ്ടുകളിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് 50,000 രൂപ പിൻവലിക്കുമ്പോൾ അത് സംശയാസ്പദമായി അടയാളപ്പെടുത്തേണ്ടതല്ലേ എന്ന് വാദത്തിനിടെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ചോദിച്ചു. ബാങ്കുകൾ ജാഗ്രതാപരമായ ബാധ്യതകൾ (due diligence) നിറവേറ്റുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഇരകൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ പുതിയ നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂടിൽ കൊണ്ടുവരണമെന്നും ബെഞ്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
തട്ടിപ്പുകൾ വർദ്ധിക്കുന്നതിൽ കടുത്ത അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തിയ കോടതി, വിദ്യാസമ്പന്നർ പോലും ഇത്തരം വലകളിൽ വീഴുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് അത്ഭുതം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഡിജിറ്റൽ അറസ്റ്റ് തട്ടിപ്പിന് സാധ്യതയുള്ള അസാധാരണ ഇടപാടുകൾ കണ്ടെത്തിയാൽ തൊട്ടടുത്തുള്ള പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ വിവരം അറിയിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ബാങ്കുകൾക്കുണ്ടെന്നും, തട്ടിപ്പിനിരയായവർക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിനുള്ള നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കണമെന്നും സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.
