ന്യൂഡൽഹി: തങ്ങളുടെ പാനീയങ്ങളിൽ 'എനർജി ഡ്രിങ്ക്' എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടഞ്ഞുകൊണ്ടുള്ള ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ അതോറിറ്റിയുടെ (FSSAI) ഉത്തരവിനെതിരെ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിൽ നിയമപോരാട്ടത്തിന് തുടക്കമിട്ട് ഓസ്ട്രിയൻ ബിവറേജ് ഭീമനായ റെഡ് ബുൾ. കമ്പനിയുടെ ചില ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ ഈ ലേബൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാണ് എഫ്എസ്എസ്എഐ നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തിയത്.
ഇത്തരമൊരു നടപടിയിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റി തങ്ങൾക്ക് യാതൊരുവിധ മുൻകൂർ നോട്ടീസും നൽകിയില്ലെന്ന് റെഡ് ബുൾ കോടതിയിൽ ബോധിപ്പിച്ചു. അപ്രതീക്ഷിതമായ ഈ തീരുമാനം രാജ്യത്തെ തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപങ്ങൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയാകുമെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജൂൺ മാസത്തിൽ വന്ന റെഗുലേറ്ററുടെ നിർദ്ദേശത്തിനെതിരെ ഔദ്യോഗികമായി നിയമവഴി തേടുന്ന ആദ്യ ബ്രാൻഡാണ് റെഡ് ബുൾ. സെപ്റ്റംബർ 25-നാണ് കമ്പനി ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി ഫയൽ ചെയ്തത്. ഉപഭോക്താക്കളിൽ തെറ്റിദ്ധാരണ സൃഷ്ടിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ബ്രാൻഡിംഗാണ് 'എനർജി ഡ്രിങ്ക്' എന്ന പ്രയോഗം എന്നതായിരുന്നു ഫുഡ് സേഫ്റ്റി ആൻഡ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന വാദം.
കേന്ദ്ര ഏജൻസിയുടെ ഈ ഇടപെടലിനെ 'പെട്ടെന്നുള്ള നിരോധനം' എന്നാണ് റെഡ് ബുൾ ഇന്ത്യ യൂണിറ്റ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. കർശന നിയന്ത്രണം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ തങ്ങളുടെ വ്യാപാരം സ്തംഭനാവസ്ഥയിലായെന്നും കമ്പനി വാദിച്ചു. അതേസമയം, ഈ തർക്കങ്ങൾക്കിടയിലും രാജ്യത്തെ എനർജി ഡ്രിങ്ക് മേഖല വൻ മുന്നേറ്റമാണ് കാഴ്ചവെക്കുന്നത്. യൂറോമോണിറ്ററിന്റെ പഠന റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിലെ എനർജി ഡ്രിങ്ക് റീട്ടെയിൽ വിൽപന പ്രതിവർഷം 12.6 ശതമാനം എന്ന തോതിലാണ് വർദ്ധിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയിലെയും ചൈനയിലെയും വാർഷിക വളർച്ചാ നിരക്കുകളെക്കാൾ വളരെ മുന്നിലാണിത്. 2017-ൽ പെപ്സികോ തങ്ങളുടെ 'സ്റ്റിംഗ്' വിപണിയിലെത്തിച്ചതോടെയാണ് ഈ വിപണിക്ക് വൻ കുതിച്ചുചാട്ടമുണ്ടായത്. 20 രൂപ നിരക്കിൽ വിപണിയിലെത്തിയ സ്റ്റിംഗ് ബോട്ടിലുകൾ 15 മുതൽ 19 വയസ്സ് വരെയുള്ള കൗമാരക്കാർക്കിടയിൽ വൻ ജനപ്രീതി നേടിയെന്ന് യൂറോമോണിറ്ററിന്റെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
2024-ൽ റെഡ് ബുൾ ഇന്ത്യയുടെ വിറ്റുവരവ് 130 മില്യൺ ഡോളറിലെത്തിയിരുന്നു; കഴിഞ്ഞ നാല് വർഷം മുമ്പുള്ള കണക്കുകളേക്കാൾ ഇരട്ടിയിലേറെയാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ ഈ വിപണി 2028 ആകുമ്പോഴേക്കും 1.6 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ വലിപ്പത്തിലേക്ക് ഉയരുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. രാജ്യത്തെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കർശനമാക്കിയതിൽ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ച കമ്പനികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ പെപ്സി, മോൺസ്റ്റർ ബിവറേജ്, റിലയൻസ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരുമുണ്ട്. ഇവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും 'എനർജി ഡ്രിങ്ക്' എന്ന ലേബലിലാണ് വിൽപന നടത്തുന്നത്.
ഉയർന്ന അളവിലുള്ള കഫീൻ, പഞ്ചസാര എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ ടോറിൻ പോലുള്ള രാസഘടകങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യവും മുൻനിർത്തി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ റെഗുലേറ്റർമാർ ഇത്തരം പാനീയങ്ങളെ കർശന നിരീക്ഷണത്തിന് വിധേയമാക്കിവരികയാണ്.
